Transparenti, plakati, stikeri i različite političke poruke mogu se videti na banderama, autobuskim stajalištima, saobraćajnim znacima i drugim javnim površinama širom gradova i opština. Iako su građani na njih navikli, postavlja se pitanje – ko je odgovoran za njihovo uklanjanje i ko snosi troškove ukoliko su postavljeni bez dozvole?
Prema važećim propisima, javne površine predstavljaju dobro od opšteg interesa, a njihovo korišćenje uređeno je odlukama lokalnih samouprava i zakonima koji regulišu komunalni red. Za postavljanje plakata, reklamnih materijala ili drugih obaveštenja na javnim površinama najčešće je potrebna saglasnost nadležnog organa ili upravljača javne površine.
Kada se političke poruke, stikeri ili transparenti postave bez odobrenja, nadležne inspekcijske službe i komunalna preduzeća mogu naložiti njihovo uklanjanje. U slučaju da je moguće utvrditi ko je materijal postavio, troškovi uklanjanja i eventualne novčane kazne mogu biti naplaćeni odgovornom licu, organizaciji ili političkom subjektu.
Međutim, u praksi je često teško utvrditi ko je postavio određeni plakat ili stiker, naročito kada na njima nema jasnih podataka o naručiocu ili organizatoru kampanje. Tada troškove uklanjanja najčešće snose javna komunalna preduzeća, odnosno lokalna samouprava, što u konačnici znači da se sredstva izdvajaju iz budžeta koji pune građani.
Stručnjaci za lokalnu samoupravu ističu da je dosledna primena propisa ključna za očuvanje komunalnog reda. Oni navode da inspekcijske službe imaju ovlašćenja da nalože uklanjanje nepropisno postavljenog materijala, bez obzira na sadržaj poruke, jer je osnovni kriterijum zakonitost postavljanja, a ne politička ili druga poruka koja se na njemu nalazi.
Poslednjih godina građani sve češće ukazuju na problem prekomernog lepljenja stikera i plakata na javnoj infrastrukturi, posebno na saobraćajnim znacima, stubovima javne rasvete i autobuskim stajalištima. Pored estetskog aspekta, ovakva praksa može dovesti do oštećenja javne imovine i dodatnih troškova održavanja.
Pitanje odgovornosti za političke poruke na javnim površinama zato prevazilazi političke razlike i postaje pitanje poštovanja propisa, očuvanja javnog prostora i zaštite imovine koja pripada svim građanima. Građani s pravom očekuju da nadležni organi reaguju jednako prema svakom prekršiocu, bez obzira na političku, ideološku ili drugu pripadnost.
(SMP)
