Zbog pooštrenih pravila ulaska u šengenski prostor preko Hrvatske, meštanima sremskih sela Vizić i Neštin otežan je svakodnevni život jer nemaju pristup opštini Bačka Palanka kojoj pripadaju, školama i lekarima. Dok se najviši politički vrh i javnost u Srbiji već nedeljama bave posledicama koje novi evropski sistem kontrole ulazaka u Šengen zonu (EES) ima na njihovo poslovanje, zaboravljeni ostaju oni kojima nova pravila izazivaju frustracije.
Ova dva mala sela u Sremu, smeštena između Fruške gore i Dunava, administrativno pripadaju Bačkoj Palanci, opštini sa suprotne strane reke. Između se ne nalazi samo Dunav, već i teritorija Republike Hrvatske, takozvani „džep“, lako prepoznatljiv na kartama Srbije i Vojvodine. Zbog takvog geografskog rasporeda, stanovnici ova dva sela u Bačkoj Palanci decenijama svakodnevno prelaze preko teritorije druge države da bi stigli do škole, lekara ili drugih javnih ustanova. Najkraći put vodi preko graničnog prelaza Bačka Palanka-Ilok, kojim je od Vizića do Bačke Palanke potrebno 9 kilometara, a iz Neština oko 13.
Kako kaže meštanin Bačke Palanke, pre uvođenja EES sistema sve je funkcionisalo bez većih prepreka. Meštani su svakodnevno prelazili granicu, a problem su bili prebrzo ispunjeni pečati u pasošu, zbog čega je većina bila prinuđena da menja dokumenta pre isteka roka. Situacija se promenila nakon ulaska Hrvatske u Šengen zonu 2023. godine, a stvari su se dodatno zakomplikovale s početkom primene evropskog sistema evidencije ulazaka i izlazaka, takozvanog EES-a.
Ovaj sistem digitalno registruje svaki ulazak i izlazak državljana trećih zemalja iz Šengen zone, uz strogu primenu pravila boravka od 90 dana u okviru 180 dana. Iako stanovnici Neština i Vizića preko hrvatske teritorije prolaze samo u tranzitu i to najčešće svega nekoliko minuta, formalno se i takav prelazak računa kao ulazak u Šengen zonu na jedan dan. To znači da meštani brzo ispunjavaju dozvoljeni limit boravka, iako u Hrvatskoj ili bilo kojoj drugoj članici Šengena zapravo ne borave.
„Mi prolazimo kroz tih par kilometara puta da bismo stigli ponovo do svoje granice. Ako će sad svaki taj prolazak da se računa kao ulazak u Šengen, ispada da ćemo morati da brojimo koliko puta idemo do grada„, kaže meštanin iz Bačke Palanke. Kako su iz opštine Bačka Palanka naveli za portal, u Viziću živi 240 stanovnika, dok u naseljenom mestu Neštin živi 613 stanovnika. Dodaju da većina od navedenog broja svakodnevno saobraća na relaciji do Bačke Palanke.
„Žitelji ova dva sela pretežno su zaposleni u Bačkoj Palanci, sve administrativne, zdravstvene i ostale potrebe obavljaju u Bačkoj Palanci, dok učenici viših razreda osnovnih škola kao i srednjoškolci pohađaju nastavu u Bačkoj Palanci„, naveli su iz opštine Bačka Palanka. Prema njihovim podacima, iz Neština do Bačke Palanke putuje 8 učenika osnovne škole, iz Vizića njih 5. Dok u srednje škole putuje ukupno 24 učenika iz dva sela.
Zbog novih pravila Šengena razmišlja se o alternativnim pravcima. Kako je rekao meštanin Bačke Palanke, jedna od mogućnosti je put preko Banoštora na sremskoj strani Dunava, a zatim prelazak reke skelom do Begeča na bačkoj strani. Odatle se put nastavlja ka Bačkoj Palanci. Međutim, ta ruta značajno produžava putovanja. Tako umesto 9 kilometara iz Vizića, odnosno 13 iz Neština, do Bačke Palanke bi se putovalo između 36 i 42 kilometara, uz prelazak Dunava skelom čije trajanje zavisi od vremenskih uslova, vodostaja i organizacija saobraćaja.
Lokalna samouprava u Bačkoj Palanci više je puta tokom prethodne decenije ukazivala na probleme s kojima se suočavaju meštani ova dva naseljena mesta. Ideja o izgradnji novog mosta preko Dunava postoji već godinama i često se pominjala kao trajno rešenje problema. Različite vlade u Beogradu najavljivale su projekat, ali bez konkretnih rokova za početak radova. Krajem decembra prošle godine u Beogradu je potpisan ugovor o izgradnji mosta preko Dunava sa španskom kompanijom „Centunion“. Kako je izjavila tom prilikom ministarka građevinastva, saobraćaja i infrastrukture Aleksandra Sofronijević, most ima veliki značaj za čitavu Vojvodinu jer će značajno poboljšati kvalitet života s obe strane reke.
U budžetu Republike Srbije za 2026. godinu izgradnja mosta označena je kao prioritetna investicija, a za projekat je opredeljeno oko 15 milijardi dinara. Kako su rekli u opštini Bačka Planka, dogovoren je most u dužini od preko 1857 metara, čije bi izgradnja trebalo da bude završena za četiri godine. Dotad, svakodnevni život u Neštinu i Viziću nastavlja da zavisi od graničnog prelaza koji je istovremeno i međunarodni punkt i lokalna saobraćajnica.
